Inleiding


U bezit nu op uw computer één van de meest krachtige en gebruikersvriendelijke hulpmiddelen om muziek te maken. Dit programma zal zich snel ontwikkelen tot een belangrijk onderdeel van uw inspiratie.

Het programma heeft zijn eigen documentatie. Alle objecten, menu onderdelen en dialogen hebben hun eigen uitleg. Wijst u op met de muispijl op een willekeurig object, dan wordt er een uitleg weergegeven op het hulpvenster. Het document dat u nu aan het lezen bent, beschrijft alles wat niet beschreven wordt in het hulpvenster.
 
Hier vindt u de basis concepten van de muziek theorie, een groep van vragen en antwoorden, een concreet gebruiksvoorbeeld binnen het programma en een aantal thematische hoofdstukken.

Daar bovenop vindt u meer dan 100 interactieve instructies op video, die de basis en de geavanceerde eigenschappen uitleggen. U vindt hen via het "Vensters>Instructievideo's" menu. U kunt ook in de video's zoeken naar een onderwerp door de naam van het onderwerp in te typen. Als u bijvoorbeeld 'notenbalk' zoekt, dan worden de video's getoond die daarover uitleg geven.

Let op: Op dit moment zijn er nog geen Nederlandse instructievideo's. Bij het zoeken moet u de Engelse termen gebruiken.

U wordt uitgenodigd om de video "How to view video tutorials." te bekijken ("Vensters > Instructievideo's" menukeuze in het programma).

Het document dat u nu leest, beschrijft onderwerpen die niet direct toebehoren aan onderdelen van het programma. U vindt hier de basis concepten van de muziek theorie, een stap voor stap uitgelegd concreet voorbeeld, tips om het programma beter te gebruiken, een groep van veel gestelde vragen (FAQ) en de thematische hoofdstukken.

U wordt uitgenodigd om de video "How to use the integrated help system: help line, search the manual by keywords." te bekijken ("Vensters > Instructievideo's" menukeuze in het programma).

Tot slot vindt u in Harmony Assistant extra eigenschappen die door MyrScript scripts worden geleverd. Zij worden beschreven in het "Scripts > Over scripts..." menu.

Belangrijk: Aan het einde van dit document staat het Softwarelicentie hoofdstuk. Dit hoofdstuk moet u lezen, voordat u de software gebruikt.



De handleiding werd vertaald door Roeland Bekker, Nederland 2014.

Producten


Hier is een korte beschrijving van al onze muziekgerelateerde producten:

Melody Assistant (shareware - USA $25 / Europa: 20 €)

Melody Assistant helpt u om muziek te schrijven, af te spelen en af te drukken op een onvoorstelbaar eenvoudige wijze. De mogelijkheden zijn echter vele malen groter: een digitale sound database of geluidsbibliotheek is geïntegreerd, waardoor u uw muziek met geluiden van hoge kwaliteit hoorbaar kunt maken. Dit geldt ook als u geen professionele hardware of een extern MIDI toetsenbord heeft.
Met deze technologie kunt u uw eigen geluiden opnemen en hen gebruiken als instrumenten in uw eigen melodieën.
U kunt ook een uitgebreide "Gold" sound database bestellen, die zelfs nog completer is.

Gitaar, Bas en Harmonica spelers zullen eveneens tevreden zijn met Melody Assistant, vooral omdat het mogelijk is om tabulaturen en akkoorddiagrammen automatisch vanuit een melodie te laten berekenen.

Vraag: Wat wordt bedoeld met "shareware"?
U kunt Melody Assistant gratis gebruiken. Als het programma aan uw verwachtingen voldoet, dan kunt u een persoonlijk registratienummer bestellen (voor de Verenigde Staten $25 of 20 Euro als u in Europa woont) en heeft u toegang tot de meest geavanceerde onderdelen van de programmatuur. In deze documentatie worden de onderdelen die alleen voor geregistreerde gebruikers zijn helder aangegeven.


Harmony Assistant (commercieel product - USA $85 / Europa: 70 €)

Harmony Assistant kan worden beschouwd als de Melody's "grote broer". Alle Melody Assistant eigenschappen zijn, natuurlijk, aanwezig. Een flinke uitbreiding aan nieuwe hulpmiddelen wordt daar echter aan toegevoegd:  paginaweergave bewerking, graveurweergave, akkoorddiagram berekening, automatische weergave van harmony begeleidingen of ritme patronen, of gebruikergedefinieerde muziekstijlen, een geïntegreerde scriptingtaal, enzovoorts. Nogmaals, eigenschappen die alleen beschikbaar zijn in Harmony Assistant zullen in deze documentatie helder worden aangegeven.

Vraag: Is Harmony Assistant "shareware"?
Nee. Harmony Assistant is een commercieel product. Het kan worden besteld voor $85 vanuit de USA, of voor 70 Euro als u in Europa woont. Met het downloaden van een probeerversie kunt u de ongelooflijke harmoniërende mogelijkheden van Harmony Assistant testen. Met deze versie heeft u overigens alleen een gereduceerde sound database. U kunt uw documenten ook niet opslaan of afdrukken. U heeft daarentegen wel toegang tot alle eigenschappen van de programmatuur om na te gaan of het aan uw wensen voldoet.

PDFtoMusic (USA $49 / Europa: 40 €) en PDFtoMusic Pro (USA $199/Europa: 199 €)

Downloadt u vaak PDF bestanden van het internet en wilt u hen graag horen?

Wilt u het Sopraan gedeelte van uw koormeester horen dat hij op zijn computer heeft staan?

PDFtoMusic is voor u ontworpen. Open een PDF document en na een aantal seconden kunt met een enkele muisklik de melodie horen spelen. Zelfs de liedteksten zullen worden gezongen! U kunt ze daarna opslaan als bewerkbare bestanden voor Melody/Harmony Assistant, als MIDI bestand of, met PDFtoMusic Pro, als een MusicXML bestand dat geopend kan worden door de meeste andere professionele muzieksoftware.

PDFtoMusic geeft u toegang tot een enorme PDF muziekcollectie die beschikbaar is op het internet.

Let op: PDFtoMusic en PDFtoMusic Pro kunnen alleen PDF bestanden verwerken die door een ander muziekprogramma zijn gemaakt. Zij kunnen, bijvoorbeeld, geen gescande muziekbladen lezen.

OMeR (shareware - USA $25 / Europa: 20 €)


OMeR converteert een afgedrukt muziekstuk naar een muziekbestand dat u kunt beluisteren, bewerken en afdrukken met Melody Assistant of Harmony Assistant.
Als u vaak afgedrukte muziek overtypt in Melody Assistant of Harmony Assistant terwijl u ook een  scanner heeft, dan zal OMeR dit vele malen gemakkelijker voor u maken.
OMeR zal uw scanner aansturen, één of meerdere pagina's inlezen en analyseren, om daarvan vervolgens muziekdocumenten te maken die direct in Melody or Harmony kunnen worden gebruikt.

Virtual Singer (shareware - USA $25 / Europa: 20 €)

Virtual Singer is een Plug-in voor Melody of Harmony. Met Virtual Singer kan uw computer liedteksten zingen in verschillende talen.

GOLD Sound Base -  (CD-ROM: USA $37 / Europa: 30 € , Download: USA $25 / Europa: 20 €)

De Gold Sound Database is een groep van digitale geluiden van een hoge kwaliteit. Zij kan worden gebruikt in de Myriad programmatuur. De Gold Sound Database omvat alle geluiden van de General Midi 2 specificatie, en daarnaast een groot aantal extra geluiden.
De Gold Sound Database verbetert niet alleen de kwaliteit van de melodieën die door de programmatuur worden afgespeeld, maar verbetert ook de export naar WAV, AIFF, Ogg Vorbis of mp3.



Gebruikershandleiding


Het programma wordt nu stap voor stap doorgenomen. U wordt geadviseerd dit hoofdstuk nauwkeurig te volgen en iedere instructie uit te voeren.

A. Opstarten van het programma

Bij het opstarten van het programma zal u gevraagd worden een taal te selecteren. Kies nu "Nederlands".

Met Melody Assistant krijgt u vervolgens een registratieformulier te zien. Hier kunt u bijvoorbeeld één van onze producten te bestellen, of uw registratienummer invoeren (die u gekregen heeft nadat u een licentie heeft gekocht). U kunt echter ook "Doorgaan". Daar kiest u nu voor.

Met Harmony Assistant, in de probeerversie, kiest u eveneens "Doorgaan".

Opmerking: Deze keuzen hoeft u niet te maken met een geregistreerde versie van Melody Assistant, of een complete versie van Harmony Assistant.

U komt nu in het hoofdscherm van het programma.

Bovenaan vindt u het menu dat de belangrijkste groepen toont. Over het scherm verdeeld ziet u verschillende zwevende paletten, die u snel toegang geven tot de meeste van de hulpmiddelen.
U kunt ieder zwevend palet van positie laten veranderen door hem bij de titelbalk aan te klikken en te verslepen.

Opmerking: De positie van de zwevende paletten wordt onthouden als u het programma afsluit. De paletten zullen de keer daarna op de laatst gekozen positie terugkeren.

Klik op het kleine grijze vierkant om het zwevende palet te sluiten. U kunt hem opnieuw oproepen door het palet te kiezen in het "Vensters" menu.

Tip: Command toets + klik op te titel van een palet verandert zijn oriëntatie (verticaal of horizontaal). Het hulpvenster kan van grootte worden veranderd. Hiertoe klikt u op de kleine zwarte rechthoekje rechtsonder het venster om hem vervolgens naar de gewenste grootte te trekken.

U wordt uitgenodigd om de video's "How to setup palettes to avoid overlapping with document windows." en "How to create a user palette." te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

Tot slot toont het hoofdvenster een voorbeeldmelodie, die automatisch wordt geladen nadat het programma is gestart

Om u met alle hulpmiddelen en opties te helpen, wordt het hulpvenster (een gele rechthoek) constant getoond. Het hulpvenster geeft uitleg over ieder onderdeel waar de muis zich op dat moment bevindt.


Tip: Het hulpvenster geeft de betekenis van alle menutitels en opties. Plaats het daarom op een goede plaats, waardoor u het goed kunt zien - ook als een menu geopend is (bijvoorbeeld onderaan het scherm).

B. Luisteren naar een melodie


Zoek het Afspeel hulpmiddelen zwevende palet:

Opmerking: Omdat de iconen gemakkelijk door u kunnen worden gewijzigd (zie Configuratie>Globale instellingen), kan het zijn dat de afbeeldingen die u hier ziet enigszins afwijken van wat u op uw eigen scherm ziet.

U wordt uitgenodigd om de video "Using another icon set." te bekijken. ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).



Start het afspelen van een melodie door te klikken op:


De voorbeeldmelodie wordt nu gespeeld. U kunt het afspelen stoppen door te klikken op:


Als u de melodie niet stopt, dan zal hij tot en met het einde blijven spelen.
 
Tip: De spatiebalk start en stopt eveneens het afspelen van een melodie.

Een nieuwe melodie aanmaken

Nieuw document


Allereerst moet u het venster met de voorbeeldmelodie sluiten.
Maak een nieuw document met de Archief>Nieuw menu optie.

Selecteer het model "Enkelvoudig (Enkel een balk)" in de lijst.

U gaat nu een bassleutel aan dit model toevoegen. Klik daartoe op "Verander orkest".

Uw nieuwe document is nu gereed met een lege partituur. In "Eenvoudige balken" kiest u nu "Enkelbalk (Bas Sleutel)".

Klik op ">>Voeg toe>>" en daarna op "Ok". De nieuwe balk is nu toegevoegd.

Klik op "Creëer" en een nieuw blanco document wordt aangemaakt. Het wordt getoond als een nieuw venster en is gereed om uw verdere wijzigingen vast te leggen.

U wordt uitgenodigd om de video "How to create a document model (template)." te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

Tip: Een lang zwevend palet ("Actie hulpmiddelen" palet) bevat de meest gebruikte menu opties.

Een nieuwe melodie aanmaken

Toevoegen van een melodie


U zult nu noten gaan plaatsen op de notenbalk om een melodie te maken.

U wordt uitgenodigd om de video "Score input. Adding notes, rests, staff. Changing key and time signature. Selecting an instrument. Changing tempo. Adding bar line. Automatic beaming setup." te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).
 
Hiertoe selecteert u de nootlengten in het Noot hulpmiddelen palet, die u vervolgens plaatst in de bovenste balk (sopraan). Vanzelfsprekend de ene noot na de andere.
Selecteer een achtste noot en plaats deze op de E regel (onderste lijn) op de balk.
 
Tip: Als u moeite heeft met het plaatsen van de noten, dan kunt u de schaalgrootte van het scherm wijzigen. Er zijn verschillende manieren om dit te doen:
  • Selecteer de Vensters>Zoomen menuoptie en selecteer de procentuele schaalfactor, of
  • Klik op het vergrootglas in het Wijzig hulpmiddelen palet en klik vervolgens op de partituur, of
  • Houd de muisknop omlaag wanneer u op het vergrootglas klikt en beweeg de muisaanwijzer naar boven of naar onder.
Als u het vergrootglas hulpmiddel gebruikt, vergeet dan niet om daarna terug te gaan naar de stand waarin u noten kunt toevoegen (klik hiervoor op het icoon met een potlood en een noot).

Plaats nu een volgende E achtste noot precies na de vorige. De twee noten worden nu automatisch verbonden met een waardestreep.

Selecteer nu een kwartnoot in het zwevende palet.
Plaats deze eveneens op de E regel, precies na de eerste twee noten.

U heeft nu een groep van drie noten in de eerste notenbalk: twee achtsten en een kwartnoot op de E regel.


Voeg nu een nieuwe groep van drie noten, identiek aan de eerste groep toe. De maat is nu vol.


In de tweede maat
voegt u eerst een E achtste noot toe en vervolgens een G achtste noot (tweede lijn van beneden af).
Nu moet u een tweede gepuncteerde achtste noot toevoegen: kies hiertoe de achtste noot in het zwevende palet en klik vervolgens op de punt in voorteken palet (het palet met het kruis, de mol en het herstellingsteken).

Plaats de gepuncteerde achtste noot in de tweede maat na de eerder geplaatste noten. Doe dit op de Bas C hulplijn (een regel onder de onderste lijn van de notenbalk).

Klik opnieuw op de punt in het zwevende palet om de punt ongedaan te maken. Hiermee gaat u terug naar de puntloze noten.
Ga nu verder naar de volgende noten:
In de tweede maat:

Een Zestiende noot D (tussen de C en E lijnen)
Halve noot E
Derde maat: Achtste noot F (tussen de twee onderste regels van de notenbalk)
Achtste noot F
Gepuncteerde Achtste noot F
Zestiende noot F (Vergeet niet om daarna de punt uit te schakelen)
Achtste noot F
Achtste noot E (onderste lijn)
Achtste noot E
Achtste noot E
Vierde maat: Achtste noot E
Achtste noot D
Achtste noot D
Achtste noot E
Kwartnoot D
Kwartnoot G (tweede regel vanaf onderdaan)
De eerste vier maten van de bovenste balk zijn nu compleet
.


Belangrijk:
Als u een fout maakt terwijl u een noot plaatst, dan kunt u het icoon met het blauwe bliksemflits kiezen in het Wijzig hulpmiddelen palet. Klik daarna op de verkeerde noot om hem te verwijderen en plaats vervolgens de gewenste noot (daartoe klikt u op het icoon met het potlood en de noot).
U kunt ook de Wijzig>Ongedaan maken voeg noot toe gebruiken om de laatste actie ongedaan te maken.
Daarnaast kunt u de knop met de lasso gebruiken om vervolgens de gewenste noot te wijzigen. Hiertoe klikt u op de noot, daarna houdt u de muis vast en  verplaatst u de noot door de muis op een andere plaats neer te zetten en de muisknop vervolgens los te laten.

Tip: In de modus voor het inserteren kunt snel veranderen naar de verwijdermodus door het ingedrukt houden van de Command toets (of Ctrl op een pc). U kunt ook de modus kiezen door de Option (of Alt op een pc) ingedrukt te houden.

Speel
uw melodie af met  . U zult nu de "Jingle Bells" melodie horen met een piano geluid.
Sla uw document op door Archief>Opslaan te kiezen. Noem het bestand JBell.mus
 
Hint: Sla uw werk vaak op met Archief>Opslaan.
(Waarschuwing: Het opslaan van documenten is niet beschikbaar bij de proefversie van Harmony Assistant.)

Een nieuwe melodie aanmaken

Wijzigen van het notenbalk instrument


U gaat nu een music box geluid toevoegen aan de melodie.

Links van de notenbalk vindt u kleine knoppen met icoontjes die verschillende acties herbergen.



Plaats de muis over iedere knop en lees de uitleg in het hulp venster.
 
 
Hint: Als u deze icoontjes niet kunt zien, dan bent u waarschijnlijk in de pagina modus en zijn deze controle knoppen niet aangezet. Kies nu de rolmodus of activeer de controle knoppen in de paginamodus ("Partituur>Paginamodus instellingen>Toon controle knoppen" menu).


Klik nu op de kleine knop "Bewerkt bijbehorend instrument" met het icoon  .
De Notenbalk instrument wijzigen dialoog opent. Linksboven ziet u het huidige instrument. Hier is dat "Piano". Selecteer deze naam en vervang het met "Music box".

Onderaan de dialoog vindt u twee lijsten om het bijbehorende geluid te selecteren. De linker toont de geluidsset (geluiden worden georganiseerd met een thema). Klik nu op "Chromatische percussie".
In de rechterlijst staan de namen van de geluiden die bij dit thema horen. Selecteer hier "Music Box".

Opmerking: Deze namen volgen de General MIDI standaard.

Om deze geluiden te horen voordat u hen definitief kiest, kunt u eerst nog op de knop "Proberen" klikken - houdt hierbij de muisknop ingedrukt. Door de muis op en neer te bewegen, kunt u het geluid op verschillende hoogten horen.

Hint: vooral veel plezier toegewenst in het bekijken en beluisteren van de lijst. Probeer vooral de verschillende geluiden.
Als u klaar bent, kies dan opnieuw de "Chromatische percussie" - "Music box".

Bevestig uw keuze met het klikken op OK.

Speel uw melodie opnieuw met .

Een nieuwe melodie aanmaken

Wijzigen van de naam en de grootte van een notenbalk

Wijzigen van de naam van een notenbalk


Boven de g-sleutel staat de naam van de notenbalk. Standaard staat dit op "Piano". Wij gaan dit wijzigen in "Main".
Zoek de kleine zwarte driehoek    boven de iconen aan de linkerkant van de notenbalk.
Klik hierop, en het contextuele notenbalk configuratiemenu opent. Met dit menu heeft u toegang tot alle configuratiemogelijkheden van de notenbalk.
 
Opmerking: Sommige van deze acties, zoals het selecteren van een instrument, kunnen sneller worden benaderd door gebruik te maken van de iconen onder de zwarte driehoek.

In het contextuele menu van de notenbalk kiest u voor "Hernoemen..." en typt u de nieuwe naam van de notenbalk: "Main".
Bevestig uw handelingen: de nieuwe naam wordt nu weergegeven boven de g-sleutel.

Wijzigen van de grootte van een notenbalk

Nu gaat u de grootte van het schermgebied wijzigen dat gereserveerd is voor de bovenste notenbalk. Klik op de horizontale rode lijn onder de iconen voor de notenbalk configuratie en trek de muisaanwijzer omlaag.
De ruimte die door de eerste notenbalk bezet wordt, is nu groter geworden. De tweede notenbalk (de bassleutel) is nu omlaag verplaatst. Als u de ruimte groot genoeg vindt, dan laat u de muis los (probeer, echter, om beide notenbalken zichtbaar op het scherm te houden).

Het zal u zijn opgevallen dat de g-sleutel bovenaan is gebleven. Om hem te centreren, trek dan de onderste rode driehoek omlaag. De notenbalk wordt dan opnieuw gepositioneerd in de nieuwe, groter gemaakte ruimte.

Een nieuwe melodie aanmaken

Plaatsen van akkoorden op de tweede notenbalk


Op de bassleutel (tweede) notenbalk gaat u nu een akkoord plaatsen dat uw melodie zal begeleiden.
Om u te helpen met het plaatsen van de noten (als u nog niet erg thuis bent in de muziektheorie) staat hier een lijst met de noten die u zult gaan gebruiken. Hun positie op de notenbalk staat erbij:

            __ hoge G __
               hoge F
            __ E __
               D
            __ C __
               B
______________ A __________________ Bovenste lijn
               G
______________ F  _________________

___________________________________

___________________________________

___________________________________ Onderste lijn

In de eerste maat begint u met het plaatsen van een C majeur akkoord in zijn tweede omkering - dat betekent: G, C en E.

Selecteer een halve noot  en plaats deze op een G in de eerste maat van de bas (zie hierboven om de juiste positie van de G op de notenbalk te vinden).
Plaats nu een C boven deze noot. Om u te helpen zal de muisaanwijzer de noot tonen met een + symbool. Dit geeft aan dat deze noot in dezelfde kolom zal worden geplaatst als de al eerder geplaatste noot.
De C verschijnt nu in dezelfde kolom als de G: deze twee noten zullen nu tegelijkertijd worden afgespeeld. Plaats nu een E (twee lege lijnen boven de bovenste lijn van de notenbalk), eveneens in hetzelfde akkoord. Uw akkoord is nu compleet.



Plaats aan de rechterzijde van dit akkoord hetzelfde akkoord opnieuw, eveneens met halve noten. De  eerste maat is nu compleet:

.

Tip: In plaats van het opnieuw plaatsen van de drie noten, kunt u ook de kopieer/plakken optie gebruiken:
  • Kies de Selecteer (lasso) knop in het zwevende 'Wijzig hulpmiddelen' palet.
  • Klik aan de linkerzijde van het akkoord dat al op de notenbalk staat en houd de muisknop omlaag gedrukt.
  • Trek de muis naar rechts, zodanig dat de selectie het te selecteren akkoord omvat.
  • Laat de muisknop los.
  • Selecteer Wijzig>Kopiëren (Command-C)
  • Klik op de plaats waar u dit akkoord naartoe wilt dupliceren (rechts van het eerste akkoord)
  • Selecteer Wijzig>Plakken (Command-V)

  • Vergeet niet om terug te keren naar de toevoegen modus (knop met als icoon een potlood en een noot).

In de tweede maat plaatst u nu hetzelfde akkoord opnieuw.
 
Tip: Als u de kopiëren en plakken opties heeft gebruikt, dan kunt u dit ook doen door eenvoudig opnieuw op "Plakken" te klikken.

Plaats nu een A mineur akkoord, die uit de halve noten A, C en E bestaat. Doe dit zoals hierboven beschreven.
De tweede maat is compleet.


In de derde maat, plaatst u nu een F majeur akkoord. Deze bestaat uit een A, C (zoals hierboven) en een F.
Plaats nu een C majeur akkoord, identiek aan die al in de eerste maat staan.
De derde maat is nu compleet.



In de vierde en laatste maat plaatst u nu een D mineur akkoord. Deze bestaat uit een A, D en F.
Selecteer nu een kwartnoot  .

Plaats een G akkoord (G-B-D) en een omgekeerd G akkoord (B-D-hoge G)

Als u geen fouten heeft gemaakt, dan ziet u het volgende:



Speel de melodie

Een nieuwe melodie aanmaken

Aanmaken van een nieuw instrument


Nu gaat u een nieuw instrument aanmaken. Het geluid van deze notenbalk wordt daarmee gewijzigd.
Net als bij de vorige notenbalk klikt u nu op het icoon in de linker marge om het bijbehorende instrument te bewerken.

Op dit moment is het gekozen instrument een Bas. Aan de rechterkant daarvan vindt u een neerwaarts gerichte grijze pijl die een menu opent.
De lijst met bestaande instrumenten wordt dan getoond.
Kies nu "Nieuw instrument".
Geef een naam aan uw nieuwe instrument. Noem het "String Ensemble".
In geluidenlijst selecteert u "Ensemble" en "Slow strings"
Bevestig dit venster met OK. U heeft nu een nieuw instrument aangemaakt met een nieuw geluid.

Dit instrument zal gebruikt worden voor de notenbalk voor de bas.

Speel uw melodie af door te klikken op .

Een nieuwe melodie aanmaken

Aanmaken van een gebruikergedefinieerd geluid


U gaat nu een wijziging in de notenbalk aanbrengen om gebruik te kunnen maken van  een geluid dat uzelf heeft opgenomen.
Klik op het "Bewerkt bijbehorend instrument" icoon van de eerste notenbalk  .

Omschakelen naar gebruikersmodus

Nu gaat u een eigen geluid aanmaken voor het instrument.
Om dit te doen, moet u eerst het instrument omschakelen naar de "gebruikersmodus" door het  "Gebruiker-gedefinieerde klank" veld aan te vinken. U vindt dit veld linksboven in het venster. Aanvinken hiervan verandert het venster zodanig, dat het duidelijk is dat u nu werkt met een "Gebruiker" geluid.
In het onderste gedeelte van het venster wordt nu een grafiek getoond. Deze grafiek geeft de digitale data aan waarmee het geluid van de 'Music box' is opgebouwd.

Voorbereiden voor een opname

Gebruik uw systeem controle paneel, om met uw systeem een geluid op te nemen (bijvoorbeeld via een microfoon of een cd). Zodra dit mogelijk is, dan kunt u eerst een opname maken met een ander programma, om er zeker van te zijn dat alles correct werkt.
Als u een  audio cd gebuikt, zoek dan een melodie waarin een noot solo en gedurende langere tijd wordt gespeeld.
Als u een microfoon gebruikt, wees dan gereed om een noot te zingen of te bespelen op een akoestisch instrument.

Opnemen

Klik op het  icoon om toegang te krijgen tot het digitale opname venster.
Rechts vindt u de VU-meter die het u mogelijk maakt het invoerniveau bij te stellen.
Als u klaar bent, dan klikt u op  om de opname te starten (gedurende 5 seconden).
Wanneer dit gereed is, dan klikt u op OK (en stopt u eventueel uw audio cd).
 
Hint: Speel een zuivere noot, een C als dit mogelijk is.
 

Luisteren naar het opgenomen geluid

Na het opnemen keert u terug naar het geluidsdefinitie venster waar u kunt "zien" wat u heeft opgenomen. De rechte horizontale lijnen komen overeen met de momenten waarop niets werd gespeeld.
Om het geluid te horen klikt u op


Als u niet tevreden bent, dan kunt u het geluid opnieuw opnemen.

Het geluid isoleren

U moet nu het geluid isoleren om het gewenste gedeelte van het opgenomen geluid te kunnen bepalen. Hiertoe moet u met de muis klikken en trekken vanaf het begin tot en met het einde van het geluid dat u wilt behouden. Het geselecteerde gebied heeft nu een gekleurde achtergrond.

Tip: Gebruik de schuiver om de Schaal van het weergegeven geluid veranderen.
 
Klik op om het geselecteerde gedeelte te beluisteren.
Als u tevreden bent (u moet maar één noot horen, zonder voorafgaande stilte), dan opent u het Actie pop-up menu, en selecteert u 'Crop'.

Plaatsen van de opgenomen noot

Om het instrument dat u net hebt gemaakt af te stemmen met de andere noten in uw melodie, moet u de opgenomen noot bevestigen.
Vul de naam van de aangemaakte noot in op het "Instrument naam" veld.
 
Tip: Als u nu op de "Proberen" knop klikt en de muis ingedrukt houdt, dan moet de noot die u hoort een C zijn.

Bevestigen en luisteren

Bevestig uw veranderingen met OK. U keert nu terug naar uw muziekdocument.
U kunt uw nieuwe gebruikersinstrument horen door de melodie af te spelen met .
 
Tips U kunt ook vooraf opgenomen geluiden zoals in WAV, SF2 enzovoorts importeren. Selecteer hiertoe "Importeer geluid" in het pop-up menu "Acties".

SF2 (ook SoundFont genoemd) zijn geluidsbestanden die veel geluidsvoorbeelden hebben die ontworpen zijn voor hardware MIDI synthesizers.
Wanneer u een SF2 bestand opent, dan zal een dialoog u vragen te of u een of meerdere voorbeelden van het gebruikte instrument wilt kiezen.

Meer informatie over het aanmaken en beheren van gebruikergedefinieerde digitale geluiden vindt u in het  Voorgedefinieerde gebruikersinstrumenten hoofdstuk.

Een nieuwe melodie aanmaken

Plaatsen van figuren en teksten


Om opmerkingen of ornamenten op uw partituur te plaatsen, kunt u gebruik maken van gekleurde teksten en figuren die u overal op de notenbalken kunt neerzetten.
Klik op het "Txt" icoon in het zwevende palet om de tekst te kunnen plaatsen.

Klik waar u maar wilt om de tekst neer te zetten. Een venster wordt nu geopend en u kunt de gewenste tekst invoeren. U kunt ook de kleur, lettertype, lettergrootte en de stijl wijzigen.
Voeg bijvoorbeeld "Jingle Bells" aan de melodie toe en kies hiervoor het Times (of Times New Roman) lettertype met een grootte van 32, vet en rood.

Tip: Onder aan het venster staat het "Ab" icoon dat ervoor zorgt dat de tekst over de andere elementen wordt getoond, zonder dat de andere elementen worden gewist.

Bevestig met OK. De tekst verschijnt nu op uw partituur, omgeven door een rechthoek.
U kunt de tekst verplaatsen, van grootte veranderen (door op de hoek rechtsonder klikken en te trekken) of u kunt de tekst opnieuw bewerken (door op de tekst te dubbelklikken).

Het plaatsen van een figuur gaat op ongeveer dezelfde manier. Selecteer "Grafisch" (het icoon met een vierkant, cirkel en een driehoek) en klik waar u maar wilt om uw figuur te plaatsen.
In het venster selecteert u de vorm die u wilt plaatsen met de horizontale schuifbalk (kies bijvoorbeeld een lint). Vervolgens kiest u de kleur (groen) en u bevestigt met OK.
Het gekozen figuur wordt nu in de partituur getoond op de gewenste plaats.

Tip: U kunt ook figuren die in een tekenpakket zijn gemaakt door op "Gebruiker" te klikken. Daarna kiest u de gewenste figuur.

Een nieuwe melodie aanmaken

Plaatsen van commentaar en het afdrukken


Op de eerste pagina van een afgedrukte partituur kunt u commentaar plaatsen. Om het commentaar te bewerken, klikt u op Archief>Commentaar, titel, componist.... Vul de Melodie naam in (Jingle Bells), de Naam van de componist (James Pierpont, 1857) en de Opmerkingen (bijvoorbeeld "Kerstmelodie"). Bevestig de wijzigingen met OK.
 
Tip: Onderaan dit venster vindt u informatie over het bestand. Hierin zit de tijd die u bezig bent geweest met deze melodie. Interessant natuurlijk, maar soms deprimerend!

Selecteer nu Archief>Afdrukken>Partituur.
Een afdrukvoorbeeld wordt nu getoond en u kunt zien hoe de afgedrukte pagina eruit zal komen te zien.
Als u op de "Opties" knop te klikt, dan kunt u kiezen wat u afgedrukt wilt hebben. Vink nu Druk informatie af op de eerste pagina aan en vink de overige opties uit. Tot slot controleert u of onderaan het venster uw twee notenbalken genoemd staan (de hoge en de bas) en dat zij beiden met een kleine printer gemarkeerd zijn.
Klik dan op OK en selecteer uw gebruikelijke printerinstellingen.
Klik nu op "Afdrukken pagina".
Opmerking: Het is mogelijk om één pagina af te drukken met de probeerversie van Harmony Assistant.
Met een ongeregistreerde versie van Melody Assistant kunt u wel afdrukken. Een boodschap zal u eraan herinneren om het programma te kopen voor een bescheiden bedrag.
Uiteraard verdwijnt deze boodschap als uw programma is geregistreerd.

Een nieuwe melodie aanmaken

Wijzigen van de maatbreedten


Om het aantal maten dat tegelijkertijd op het scherm getoond wordt, of dat wordt afgedrukt, kunt u het aantal maatbreedten ofwel in het algemeen ofwel individueel instellen. Als u dit doet, dan liggen de noten dichter bij elkaar, of juist verder uit elkaar.
 
Opmerking: U moet deze eigenschap niet verwarren met het inzoomen (ofwel de inschaling). Het inzoomen zorgt ervoor dat alle symbolen op het scherm hetzij vergroot hetzij verkleind worden weergegeven om de leesbaarheid op het scherm te bevorderen. Het afdrukken wordt niet beïnvloed door de zoominstelling: noten die dicht bij elkaar staan of elkaar lijken te overlappen blijven hun relatieve afstand behouden.


Individuele instelling
:
Aan de bovenkant van het hoofdvenster geeft de liniaal (de grijze balk) de maatnummers weer. Als u met de muisaanwijzer op de lijn gaat staan die twee maten scheidt, dan verandert de muisaanwijzer. Met het verplaatsen van deze lijn verandert u de breedte van de individuele maat.

Algemene instelling:
Selecteer meer dan één maat door op de liniaal te klikken en verander nu de breedte van de maten. Deze nieuwe maat wordt ingesteld voor alle geselecteerde maten. 

Tip: Maten worden op het scherm naast elkaar getoond. Hierdoor ontstaat een continu "lint" vanaf de eerste tot en met de laatste maat. Omdat de papierbreedte eindig is, worden de maten in regels onder elkaar afgedrukt. Op het scherm toont een verticale gele lijn waar de notenbalk wordt geknipt en waar een nieuwe regel gedurende het afdrukken zal beginnen.


Aanmaken van een automatische begeleiding


Aan de bovenkant van het documentvenster, tussen de liniaal met de maatnummers en de notenbalken, staan twee gebieden. Zij kunnen gebruikt worden om ritmepatronen en automatische begeleidingen aan te maken. Zij worden het ritmeraster (groen gekleurd) en het begeleidingsraster (grijs gekleurd) genoemd.

U wordt uitgenodigd om de video "Creating automatic accompaniments and rhythms from a melody with Harmony Assistant " te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

Opmerking: Deze gebieden worden alleen weergegeven als dit is aangegeven in het Opties menu.

Boven deze twee gebieden staat het akkoordraster. Dit raster toont de akkoorden die berekend zijn voor iedere maat.
Klik boven de eerste maat op de cel van het begeleidingsraster.
Het begeleidingsdefinitievenster wordt nu geopend. Klik op "Nieuw" en geeft deze nieuwe begeleiding een naam (bijvoorbeeld "Bas begeleiding"). Klik nu op de knop "Bewerken".

Nu komt een venster omhoog met tabs voor de verschillende details van de begeleiding.

Open het "Instrument" tab en selecteer het voorgedefinieerde "Bas" instrument.

Opmerking: Klik nu op knop "Bewerken" om een nieuw instrument te definiëren, of om een bestaand instrument te wijzigen. Dit gebeurt net zoals in de "normale" notenbalken.

Open nu de "Noten" tab.
Hier kunt u de sequentie of het akkoordtype definiëren dat gevolgd zal worden door de begeleiding wanneer de melodie afgespeeld wordt.
Selecteer "gebaseerd op model" rechtsboven. Kies nu in de lijst aan de linkerkant het patroon "Blues>Classic>Bass 1". Klik nu op de knop met het "==>" symbool. De bijbehorende noten worden aan het model toegevoegd.
Klik nu "OK" in dit venster en daarna ook in het begeleidingsvenster.
Uw begeleiding is nu aangemaakt.

Opmerking: Begeleidingen worden alleen gespeeld als de knop met het "Activeer begeleidingen" icoon ingedrukt is (in het Afspeelhulpmiddelen zwevende palet).

Het zal u opvallen dat de begeleidingen alleen voorkomen bij de eerste maat van de melodie. Als u de melodie nu afspeelt, dan hoort u de eerste drie bas noten die bij de eerste maat horen.
Nu gaat u de begeleiding uitbreiden naar de vier maten van de melodie.

Tip: In het begeleidingsdefinitievenster (titel Selecteer begeleiding) kunt u onderaan direct de eerste en laatste maat opgeven. De begeleiding zal nu op die maten worden toegepast.

Wijs met de muis de rechterzijde van de "Bas begeleiding" cel aan in het begeleidingenraster (grijs). Trek de rand naar rechts, zodanig dat alle vier de maten van de melodie van een begeleiding hebben. Uw begeleiding is nu compleet.

Speel de melodie af

Instellen van een ritme


Op bijna dezelfde wijze als het aanmaken van een begeleiding gaat u nu een ritme aanmaken en toevoegen.
Klik op de eerste maat van het ritmeraster (het groene gebied). Het definitievenster voor ritmes wordt nu geopend. Klik nu op de knop "Voorinstelling". Kies in de lijst nu "Blues>Classic>blues std1 (1bar)". Bevestig uw keuze nu met "OK".

Het "blues std1 (1bar)" ritme is nu geplaatst in de ritmeraster, zij het alleen voor de eerste maat. Net zoals bij de begeleidingen kunt u dit ritme uitbreiden over de vier maten van uw melodie.

Speel uw melodie af met  : u hoort nu uw ritme in de muziek.
 

Opmerking: Ritmes worden alleen gespeeld als de knop met het "Ritme actief" icoon ingedrukt is (in het zwevende Afspeel hulpmiddelen palet).

Op dit moment heeft u een klein beetje in de vele harmoniserende eigenschappen van Harmony Assistant gekeken. Houd ook rekening met het feit dat er meerdere ritmes en begeleidingen aanwezig kunnen zijn, verspreid over meerdere regels (u kunt meerdere regels van ieder raster aanmaken). Zij kunnen allen tegelijkertijd worden afgespeeld.
Wij adviseren u om de voorbeelden te laden en hen goed te bestuderen.

U wordt uitgenodigd de video "Creating automatic accompaniments and rhythms from a melody with Harmony Assistant" te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).


Notatie

Inleiding



Dit onderdeel van de handleiding gaat over de grafische weergave van het document.

Allereerst wordt u ingeleid in de basisconcepten van de muziek notatie.

Daarna leert u hoe u een nieuw document kunt maken vanaf een sjabloon.

Er zullen verschillende soorten van notatie en verschillende soorten notenbalken worden behandeld, zoals tabulaturen, meerstemmige notenbalken en de gregoriaanse notatie.

Vervolgens leert u de verschillende muzieksymbolen die aan een notenbalk kunnen worden gekoppeld, zoals overgangen, sleutels en de voortekening...

Een toegewijd hoofdstuk beschrijft de bijzonderheden van tekst-objecten die aan notenbalken gekoppeld zijn: hoe voegt u ze toe en hoe gebruikt u hen.

Tot slot zult u de vrije objecten en de andere hulpmiddelen bestuderen. Zij helpen u om het uiterlijk van uw partituur te verbeteren.

 

Muziektheorie in het kort

Algemene punten

Muziek wordt in dit programma op een klassieke manier geschreven: noten worden op notenbalken geplaatst, en notenbalken worden samengebracht om een partituur te vormen. Dat laatste is de meest gebruikelijke representatie in de wereld van de muziek.
U krijgt nu een overzicht van de basisregels. Als u voldoende met de muziektheorie bekend bent, dan kunt u dit hoofdstuk overslaan.
Opmerking: Uiteraard kan niet de hele muziektheorie hier behandeld worden. Als u hier dieper op wilt ingaan, dan nodigen wij u uit om een daartoe gespecialiseerd boek te gebruiken.
Een muziekstuk wordt geschreven als een partituur (de inhoud van het hoofdvenster waarin uw document staat). Een partituur is onderverdeeld in verschillende notenbalken. Iedere notenbalk geeft weer wat door een enkel instrument zal worden gespeeld.

De notenbalk is opgebouwd uit vijf horizontale lijnen:
_________________
_________________
_________________
_________________
_________________


Op iedere regel kunnen noten worden geplaatst. Een noot definieert het geluid dat op enig moment door het instrument van de regel zal worden gespeeld. Noten kunnen op of tussen de lijnen worden geplaatst.

Een noot definieert drie parameters door zijn vorm en locatie:

- Zijn verticale positie definieert zijn toon. Hoe hoger de noot is geplaatst, hoe hoger de toon zal zijn.

- Zijn horizontale positie bepaalt het moment waarop de toon zal worden gespeeld. De horizontale as bepaalt dus de tijdschaal, die van links naar rechts toeneemt. Als u twee noten op dezelfde kolom plaatst, dan worden zij tegelijkertijd afgespeeld. Dit wordt een akkoord genoemd.

- De vorm van de noot definieert zijn tijdsduur of afspeellengte. De standaard nootlengten zijn vooraf bepaald in de muzieknotatie, waarbij iedere noot twee keer zo lang is als de volgende.

Dus u heeft:
Een hele noot  is gelijk aan twee halve noten: . Iedere halve noot is twee keer zo lang als een kwartnoot . Iedere kwartnoot is twee keer zo lang als een achtste noot: , en ga zo maar door met de zestiende  en tweeëndertigste noten ...


Rusten
geven de pauze tussen de noten aan. Net als noten zijn zij georganiseerd in lengten die afnemen met de helft. Rusten worden dus aangeduid met hun lengte, zodat u bijvoorbeeld een halve of een achtste rust zult vinden. Dit geldt voor alle rustlengten.
Notenbalken zijn onderverdeeld in maten, die onderscheiden zijn door de verticale lijnen. Deze lijnen zijn zichtbaar op de notenbalk. De notenbalken worden door de maten gesplitst in regelmatige intervallen.

Tot slot staat helemaal links op de notenbalk een sleutel. Een sleutel geeft verschillende soorten informatie aan:

- Zijn vorm bepaalt waar de noten op de lijnen zullen vallen.
De vioolsleutel of G-sleutel (de bovenste notenbalk) vertelt ons dat de onderste regel met een E correspondeert. De ruimte tussen de twee onderste regels correspondeert met een F en de bovenste lijn (waar de sleutel een bocht maakt) is een G. Deze regels gelden voor alle noten A, B, C, D, E, F, G...
De vioolsleutel is de:


Met een bas- of F-sleutel correspondeert de onderste regel met een lage G. Van onder naar boven corresponderen de lijnen met A, B, C, D, E, F ...
De bassleutel is:



- Aan de rechterkant van de sleutel vindt u twee nummers, zoals een  . Deze geven de maataanduiding aan. Dit is de lengte van iedere maat. 4/4 betekent dat een maat vier tellen heeft en dat de waarde van iedere tel dus een kwartnoot is. De lengte van een maat is dus een hele noot of twee halve noten.
divtemps
- Aan de rechterkant van de sleutel vindt u twee nummers, zoals een  . Deze geven de maataanduiding aan. Dit is de lengte van iedere maat. 4/4 betekent dat een maat vier tellen heeft en dat de waarde van iedere tel dus een kwartnoot is. De lengte van een maat is dus een hele noot of twee halve noten.

Muziektheorie in het kort

Lexicon

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


Aanslagsterkte

De aanslagsterkte (of velocity) kan worden gebruikt om een noot of een akkoord luid af te spelen, een crescendo of diminuendo weer te geven, of om een tel (of slag) te benadrukken...
Aanslagsterkten kunnen worden ingesteld bij de ‘Bewerk aanslagsterkten’ knop, links van de notenbalk (zwarte driehoek).
Als de aanslagsterkten voor een heel onderdeel van de muziek worden gebruikt, dan worden zij in de normale muziekvocabulaire meestal aangegeven met ‘dynamiek’.


Accent

In veel geschreven talen worden accenten gebruikt om aan te geven hoe een bepaalde letter moet worden uitgesproken. Ook de muziektaal doet dit: accenten worden gebruikt om de frasering aan te geven.
Bekijk wat u kunt tegenkomen:


Probeer hen eens uit!


Akkoord

Een akkoord is een groep noten, die gelijktijdig wordt afgespeeld.

Een akkoord wordt altijd gerelateerd aan een toonladder en wordt uit minimaal drie noten opgebouwd:  

Met deze drie noten is het mogelijk om een flink aantal verschillende akkoorden op te bouwen.

Voorbeeld: 

Een C majeur akkoord, aangegeven met C, wordt opgebouwd uit:


Een E mineur met een verminderde vijfde (of een vijfde mol), Emb5 wordt opgebouwd uit: Er zijn akkoorden die door meer dan drie noten zijn opgebouwd. De programmatuur kan eveneens akkoorden van vier of vijf noten weergeven en gebruiken. Deze zijn opgebouwd uit de grondtoon, de derde en de vijfde, maar ook uit: Voorbeeld:

Een akkoord van D mineur vijfde mol, zevende majeur en een verminderde negende zal genoteerd worden als Dmb5/7Mb9. Hij is opgebouwd uit:

Tot slot kan ieder akkoord worden omgekeerd. De omkering verandert alleen de volgorde van de noten en nooit de nootwaarden zelf.


Antimetrische figuren

Een antimetrische figuur definieert gefragmenteerde noten. Het wordt weergegeven als twee cijfers de gescheiden zijn door een dubbele punt (:)
Een antimetrische figuur van a:b betekent dat de "a noten gespeeld zullen worden gedurende de tijd die normaal gesproken door de b noten zou worden benut"

Als u bijvoorbeeld een 5:2 antimetrische figuur aanmaakt en u gebruikt daarbij achtsten, dan betekent dit dat 5 noten gespeeld zullen worden gedurende de tijd die twee achtsten normaal zouden duren.

Op een partituur wordt meestal het eerste cijfer getoond om een antimetrische figuur aan te duiden. Dit betekent dat een 5 boven een noot niet automatisch betekent dat dit bijvoorbeeld een 5:1 , een 5:2 (de noten zijn dan twee keer zo lang) of een 5:4 (vier keer zo lang) antimetrische figuur is.
Alleen het het aantal tellen van de maat geeft hiervoor het antwoord!

Appoggiatura

Dit is een kleine noot die voor een andere noot wordt geplaatst. Hij neemt wat tijd af van de noot waaraan hij gekoppeld is.
Als er verschillende appogiaturas aan een noot gekoppeld zijn, dan worden zij korte voorslagen genoemd.

Arpeggio

Noten in een arpeggio akkoord worden niet gelijktijdig gespeeld, maar na elkaar en erg snel.


Bereik

De reeks van noten die een instrument kan spelen, wordt meestal bepaald door de laagste en de hoogste tonen die dit instrument kan weergeven. Dit is het bereik.

Dynamiek

Veel instrumenten kunnen zacht of luid gespeeld worden. Het volume (of geluidsniveau) waarmee onderdelen moeten worden gespeeld, wordt aangegeven met de ‘dynamiek’. Het pianoforte wordt zo genoemd, omdat het volume afhangt van hoe hard er op de toetsen wordt aangeslagen.
Bij synthesizers wordt de individuele dynamiek van een noot aangegeven met de ‘aanslagsterkte’, omdat het volume van de noot afhangt van de snelheid van de hand waarmee hij gespeeld wordt. In deze versie van het programma kan de dynamiek (of aanslagsterkte) van iedere individuele noot worden ingesteld.
Meer informatie hierover vindt u in het hoofdstuk over dynamiek.

Enharmony

In een toonladder worden de noten verdeeld in graden die door intervallen gescheiden zijn. De toonladder van F bijvoorbeeld omvat de noten F, G, A, Bb, C, D, E, F
Een noot kan echter ook een mol or kruis zijn, waardoor twee nootnamen dezelfde toon kunnen aangeven.
Bekijk bijvoorbeeld de toonladder van B. Deze omvat de noten B, C#, D#, E, F#, G# A# B. In dit geval is het passend om de zevende noot A# te noemen, ook al is het dezelfde noot als de vierde noot in de toonladder van F die daar met een Bb wordt aangegeven. Dit wordt enharmony genoemd.

Geluid

Een geluid is de sensatie die voortkomt vanuit een trillend object dat het trommelvlies doet trillen.
Muzikaal geluid kan worden onderscheiden van ruis door exacte en meetbare frequenties. Muzikaal geluid wordt gedefinieerd door:
• De toonhoogte (of frequentie): meer of minder trillingen per tijdseenheid.
• De intensiteit, of sterkte: dit hangt af van de amplitude van de trillingen. Dit is de geluidssterkte of volume van een geluid.
• De toonsoort onderscheidt twee geluiden met dezelfde frequentie en intensiteit. Dit zorgt ervoor dat de C van een piano anders klinkt dan dat van een fluit.

Gruppetto

Dit is een groep van drie of vier kleine noten die voor of achter de hoofdnoot staan. Net als bij de korte voorslagen (appoggiatura) wordt hun lengte bepaald door de noot waaraan zij gekoppeld zijn.

Herstellingsteken

Als het herstellingsteken voor een noot is geplaatst, dan wordt het kruis of de mol die eerder geplaatst is ongedaan gemaakt (of dit nu een voorteken of een toonsoort is).

Kruis (#)

Als het kruis vóór een noot staat, dan wordt de noot met een halve toon verhoogd.

Maat

Maten (soms wordt dit de maatstreep genoemd) verdelen een muziekstuk in gelijke delen. De maat zelf is over het algemeen verdeeld in twee, drie of vier delen, die tellen of slagen worden genoemd.
Niet alle slagen in een maat zijn even belangrijk. Dit hangt af van het accent:
 
Tellen zelf zijn weer verdeeld in verschillende onderdelen. Het eerste deel van een tel is sterk, de rest is zwak.

Om een uitvoerder de maatverdeling aan te geven, worden na de sleutel twee nummers geplaatst.

Het bovenste nummer geeft het aantal tellen of slagen aan van een maat.
Het onderste nummer geeft de lengte van deze tellen aan (in delen van een hele noot).

Zo heeft bijvoorbeeld een 3/4 maat drie tellen met op iedere tel een kwart noot.

Meer informatie hierover vindt u in het maataanduiding hoofdstuk.

Maatstreep

De maatstreep is de verticale lijn die iedere maat scheidt van de volgende.

Mol (b)


Als de mol voor een noot wordt geplaatst, dan wordt de toonhoogte met een halve toon verlaagd.



Noot

Een noot is een symbool dat zowel de tijdsduur als de toonhoogte aangeeft. De vorm van de noot geeft de tijdsduur aan. De positie op de notenbalk geeft de toonhoogte (frequentie) aan. De horizontale locatie geeft aan wanneer de noot gespeeld moet worden.

- Toonhoogte
Er zijn zeven noten, die allen op twee verschillende manieren geschreven kunnen worden.

    C, D, E, F, G, A, B (Engelse notatie)
of
    Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si (Latijnse notatie)

Deze nootreeksen vormen een toonladder van geluiden die oplopen van laag naar hoog. Een octaaf is de afstand tussen twee noten met dezelfde naam in twee opeenvolgende toonreeksen.

De verticale positie van een noot op de notenbalk geeft aan welke graad van de notenbalk - die door het voorteken wordt aangegeven - met de noot correspondeert.

Als de noot vooraf wordt gegaan door het # teken (kruis), dan wordt de noot met een halve toon verhoogd. Dit geldt voor alle noten op dezelfde graad van de notenbalk.
Als de noot vooraf wordt gegaan door het b teken (mol), dan wordt de noot met een halve toon verlaagd. Dit geldt voor alle noten op dezelfde graad van de notenbalk.
Tot slot geldt dat het "herstellingsteken" symbool, dat voor een noot staat, alle voorgaande kruizen of mollen ongedaan maakt.

Opmerking: dezelfde noot kan soms op verschillende wijzen genoteerd worden. Zie hiervoor Enharmony.
- Tijdsduur
De vorm van de noot geeft aan hoelang de noot gespeeld moet worden. In afnemende volgorde:: Deze tijdsduren kunnen worden gecombineerd met de de verbindingsboog optie in het Wijzigen>Acties menu. Door bijvoorbeeld een halve noot met een 8e noot te verbinden, ontstaat een noot met een tijdstuur die gelijk is aan de som van beide individuele lengten.
Gepunteerde noten geven een tijdsduur aan van anderhalf keer de opgeschreven tijdsduur. Zo heeft bijvoorbeeld een gepunteerde kwartnoot dezelfde tijdsduur als een kwartnoot en een 8e noot samen.

Het is ook mogelijk om triolen te gebruiken (hun tijdsduur is gelijk aan 2/3 van die van de opgeschreven noot).

- Notatie:
Noten worden opgeschreven op een notenbalk.
Noten die in dezelfde kolom staan, worden tegelijkertijd gespeeld.
Om noten met een waardestreep te verbinden, moet u hen selecteren met de knop met het lasso icoon om daarna in het "Wijzigen" menu de optie "Opmaak>Waardestreep" te kiezen.
Noten met een waardestreep geven aan de uitvoerder aan dat zij in dezelfde "frase" moeten worden gespeeld. In dit geval vervangt de waardestreep de haken.

Als er verschillende noten met een waardestreep worden verbonden, dan wordt het bepalen van hun individuele lengte wat moeilijker. Zie bijvoorbeeld:


Om de tijdsduur van een van de noten te bepalen, moet u het aantal waardestrepen tellen die met de nootstokken in verbinding staan. Dit geeft de tijdsduur van de individuele noot aan.

Het is ook mogelijk om tekens te plaatsen om aan te geven dat er geen noten worden gespeeld gedurende een zeker tijdsinterval. Dergelijke tekens zijn rusten.

Notenbalk

Een notenbalk wordt weergegeven door vijf horizontale lijnen. Zij staan op gelijke afstand van elkaar. De lijnen zijn van onder naar boven genummerd. Iedere ruimte tussen twee opeenvolgende lijnen correspondeert met een graad van een toonladder.

Met een vioolsleutel (G-sleutel) is de eerste (onderste) lijn een E.
Met een bassleutel (F-sleutel) is de onderste lijn een G.

Links van de notenbalk, naast de sleutel, staan de tijd en de voortekening.

Nuance

Nuances geven de verschillende sterkten weer waarmee een noot gespeeld kan worden.
Als u dynamiek gebruikt, dan kunnen stevig aangeslagen noten onderscheiden worden van licht aangeslagen noten.
De frasering kan worden weergegeven door gebruik te maken van de "Bewerk aanslagsterkten" optie in het configuratiemenu van iedere notenbalk (de zwarte driehoek links van de notenbalk).

Octaaf

Een octaaf is de achtste (toon)trap of graad van een toonladder.
Twee noten die door een (of meerdere) hele octaaf (octaven) gescheiden zijn, hebben dezelfde naam.
De keuze van de octaaf van een akkoord bepaalt de toonhoogte waarmee het akkoord zal worden gespeeld.
In het programma is de vierde het standaard octaaf  (het octaaf waarvan de hoge noten meestal gespeeld worden).
Een hogere waarde zorgt voor nog hogere toonhoogten en een lagere waarde voor lagere toonhoogten.

Omkering

In hun fundamentele toestaand staan de noten van een akkoord in een normale volgorde. Dat wil zeggen dat de grondnoot de onderste noot is, waarna de derde, de vijfde en eventueel de zevende en de negende noten komen.
De omkering van een akkoord wijzigt deze relatieve volgorde, waardoor de onderste noot elke van de aangegeven noten kan zijn.

De eerste omkering verplaatst de grondnoot naar het volgende octaaf. De derde wordt dan de basnoot van het akkoord.

De tweede omkering verplaatst de grondnoot en de derde noot naar het volgende octaaf. De vijfde wordt dan de basnoot van het akkoord.

Hetzelfde principe geldt voor de derde en vierde omkeringen (uiteraard geldt dit alleen als een akkoord vier of vijf noten omvat).

Samen met zijn omkeringen omvat een C7 akkoord:

fundamentele toestand: C E G Bb
1e omkering: E G Bb C
2e omkering: G Bb C E
3e omkering: Bb C E G

Het is ook mogelijk om een verlaagde omkering te maken. Hier worden bijvoorbeeld noten verschoven naar de volgende onderstaande octaaf.

Hier volgt een samenvatting van de relatieve volgorde van de noten conform de omkering van het akkoord.

Nomenclatuur:
F = Fundamenteel (grondnoot), 3 = derde, 5 = vijfde, 7 = zevende,  9 = negende.

                      Octaaf    Octaaf   Octaaf
                        -1         0        +1
                         .         .         .
fundamentele toestand    .         F 3 5 7 9 .
1e omkering              .         . 3 5 7 9 F
2e omkering              .         .   5 7 9 F 3
3e omkering              .         .     7 9 F 3 5
4e omkering              .         .       9 F 3 5 7
1e verlaagde omkering    . 3 5 7 9 F         .
2e verlaagde omkering    .   5 7 9 F 3       .
3e verlaagde omkering    .     7 9 F 3 5     .
4e verlaagde omkering    .       9 F 3 5 7   .
 


Punt

Dit symbool wordt na een noot geplaatst en vergroot de tijdsduur van de noot met de helft van de oorspronkelijke lengte. Bijvoorbeeld een gepunteerde kwartnoot wordt afgespeeld als een kwart plus een achtste noot.
Een punt kan ook na een rust worden geplaatst.

Rust

Rusten zijn symbolen die aangeven dat er op dat moment geen toon of geluid moet worden afgespeeld.
Tip:
In de zwevende paletten worden rusten op dezelfde manier weergegeven als de noten. Dit betekent dat de kortste rust op dezelfde plaats staat als de kortste noot.



Tabulatuur

Tabulatuur is de muzikale notatie die ontworpen is voor gefretteerde instrumenten. De frets worden gebruikt om de snaren in verschillende lengtes op te kunnen delen, waardoor verschillende toonhoogtes kunnen worden verkregen.
In tegenstelling tot een piano kan een gefretteerd instrument dezelfde noot op verschillende posities voortbrengen.
Ervaren uitvoerders kunnen direct hun optimale vingerposities vinden. Anderen worden geassisteerd door tabulaturen. 
Iedere noot in een 'normale' notenbalk kan worden geassocieerd met een noot op de tabulatuur.
Tijdsduur, bogen, frasering... deze moeten nog altijd vanaf een normale notenbalk worden gelezen. De toonhoogte van een noot kan van een tabulatuur worden gelezen. Hierop staan de snaar en de fret weergegeven.
Hier is een voorbeeld voor een gitaar: