Vorige pagina    Harmony Assistant    Volgende pagina 
 

Inleiding
Producten
Wat is er nieuw ?
Handleiding
Notatie
Geluidsweergave
Inleiding
Regels
Effecten en expressie
Microtonale aanpassing
Vervangende stemming
Digitale Effect processor
Parameter curven
Gebruikerinstrumenten
Digitale audio tracks
Jukebox
Afspelen van een karaoke
Gefrette vingerzetting
Apparaten/scripting
Virtual Singer
FAQ
Software licentie
Technische ondersteuning
Appendices
Afdrukbare handleiding


Gewijzigde hoofdstukken:
In het Engels:

 

Microtonale aanpassing

Principe


Voor occidentale (westerse) muziek wordt meestal gebruik gemaakt van de 12-staps, gelijk getemperde (12ET = Equally Tempered) stemming.
In deze stemming is iedere octaaf verdeeld in 12 gelijk gedeelde intervallen (logaritmisch gezien), die ieder halve tonen worden genoemd:

  1. C
  2. C kruis (of D mol)
  3. D
  4. D kruis (of E mol)
  5. E
  6. F
  7. F kruis (of G mol)
  8. G
  9. G kruis (of A mol)
  10. A
  11. A kruis (of B mol)
  12. B
Soms is het noodzakelijk een noot te schrijven die niet precies overeenkomt met een halve toon. Vioolspelers (en alle anderen die te maken hebben met een niet gefret snaarinstrument, met blaasinstrumenten of met stemgeluid) zijn bekend met de kwart tonen. Kwart tonen zelf zijn een onderverdeling van de halve tonen. 

Met Melody en Harmony kunt u dergelijke noten schrijven en afspelen.

Aanpassen van de toonhoogte van een noot

Het "Turkse komma" effect is ontworpen om een standaard verandering van de toonhoogte op een noot toe te passen. Deze aanpassing gebeurt zodanig dat deze noot daarna overeenkomt met een noot in de toonladder die meestal in de Turkse muziek wordt gebruikt. Deze effecten zijn beschikbaar in het palet "Effect hulpmiddelen 2". Het uiterlijk van deze effecten lijkt op een omgekeerde of doorgestreepte mol symbool, of op een gewijzigd kruis.
Al deze effecten kunnen zodanig worden bewerkt, dat zij overeen komen met iedere microtonale aanpassing die u maar nodig heeft:

  • Selecteer n van deze "Turkse komma" effecten;
  • Voeg nu een noot in op de partituur. Naast de ingevoegde noot wordt ook het symbool van het effect ingevoegd;
  • Selecteer het lasso hulpmiddel in het "Wijzig hulpmiddelen" palet;
  • Dubbelklik nu op het effectsymbool op de partituur;
  • Klik nu op de "Bewerk effect" knop;
  • Verplaats nu de schuif om de gewenste microtonale aanpassing te krijgen (in 100sten van een halve toon).
De noot die nu gespeeld zal worden, gebruikt de gekozen verandering van toonhoogte ten opzichte van zijn originele 12ET waarde.

Afspelen van een noot met een microtonale aanpassing

Als u gebruik maakt van de digitale uitvoer van het programma, dan is iedere noot onafhankelijk van elke andere noot. Dit betekent dat u vrij bent met de microtonale aanpassingen en dat zij geen invloed zullen hebben op andere noten.
Als u gebruik maakt van MIDI, dan is de microtonale aanpassing gerelateerd aan een MIDI kanaal. Dit betekent dat alle noten die op dat moment op hetzelfde kanaal worden afgespeeld, benvloed zullen worden door deze verschuiving.
Als u gebruik moet maken van MIDI, dan is het verstandig om de microtonale aanpassingen alleen toe te passen op "solo" notenbalken (zonder akkoorden). Wees erop alert dat er niet een andere notenbalk is die eveneens gebruik maakt van hetzelfde MIDI kanaal.

Aanpassen van de weergave van een noot

Het is mogelijk dat u deze verandering van toonhoogte van een noot niet weergegeven wilt hebben met het Turkse komma symbool.
Hieronder staat hoe u de weergave aan kunt passen aan uw wensen:

  • In het Noot opties venster (op de "Effecten" tab) zag u in het vorige hoofdstuk al de checkboxen "Speel effect" en "Onzichtbaar". Als u hen aanvinkt, dan zijn de Turkse komma symbolen niet meer zichtbaar;
  • Selecteer nu de "Algemeen" tab;
  • In deze tab kunt u de kleur van de noot of de notenvorm kiezen, die deze noot in uw partituur zal doen opvallen.

Berekenen van waarde van een toonhoogteverandering


Dit onderwerp vereist enige wiskundige achtergrond.

Eerder zag u al dat iedere toonhoogte overeenkomt met een bepaalde frequentie in Hertz (Hz).
Meestal heeft de A4 (A in de vierde octaaf) een frequentie van 440 Hz.
Een natuurkundige regel stelt dat de frequentie van dezelfde noot, maar dan n octaaf hoger, verdubbeld zal zijn. Dit betekent dat de A5 frequentie 880 Hz zal zijn.

Dit houdt in dat het splitsen van een octaaf in 12 logaritmische, gelijk verdeelde intervallen betekent dat de frequentie van iedere noot gelijk is aan de frequentie van de vorige (lagere) halve toon - deze is dan dan wel vermenigvuldigd met de 12e wortel van 2, en dat is ongeveer 1.059463094359.

Het gevolg is dat een A kruis (of B mol) of een vierde octaaf, een frequentie zal hebben van 440 x 1.059463094359 = 466.16 Hz.
Op dezelfde wijze heeft een A mol (of G kruis) of een vierde octaaf, een frequentie van 440 / 1.059463094359 = 415.3 Hz.

Dankzij deze regels kunnen nu alle frequenties van elke halve toon in het vierde octaaf berekend worden. Deze berekening geldt ook voor iedere andere octaaf, omdat er dan enkel vermenigvuldigd of gedeeld hoeft te worden om de frequenties van de aansluitende octaven te verkrijgen:
  • C 4: 261.63 Hz
  • C 4 kruis (of D 4 mol): 277.18 Hz
  • D 4: 293.66 Hz
  • D 4 kruis (of E 4 mol): 311.13 Hz
  • E 4: 329.63 Hz
  • F 4: 349.23 Hz
  • F 4 kruis (of G 4 mol): 369.99 Hz
  • G 4: 392 Hz
  • G 4 kruis (of A 4 mol): 415.3 Hz
  • A 4: 440 Hz
  • A 4 kruis (of B 4 mol): 466.16 Hz
  • B 4: 493.88 Hz
De waarde die u instelt voor de microtonale aanpassing binnen Melody en Harmony is een waarde die uitgedrukt wordt in honderdsten van een halve toon. Dit betekent dat iedere halve toon logaritmisch wordt gesplitst in 100 delen (ofwel 1/1200e octaaf).
Als u de frequentie van de noot met 1/1200e octaaf verhoogt, dan betekent dit een vermenigvuldiging van zijn frequentie met de 1200e wortel van 2, ofwel met 1.00057778950655.
Als u bijvoorbeeld een A4 (440 Hz) invoegt met een microtonale aanpassing van +50 keer 1/1200e octaaf (dat is een kwartnoot), dan zal de bijbehorende frequentie 440 Hz vermenigvuldigd worden met de 50e macht van de 1/1200e octaaf. Dit betekent (met ^ als het teken van macht): 440 x 1.00057778950655 ^ 50 = 452.89 Hz.

Als u de wiskunde hierboven omkeert en u kent de frequentie Z in Hertz, dan is het mogelijk om alle beschikbare waarden van iedere noot te berekenen:

1200 x log(F/16.3515978312876)/log(2) = het totaal aantal 1/1200e octaaf vanaf C0. Dit getal wordt nu Y genoemd.

- Deel het resultaat Y met 1200. Het hele deel van resultaat is het nummer van de octaaf N die door de noot moet worden afgespeeld.
- Bereken Y' door 1200 x N van Y af te trekken.
- Deel deze waarde Y' door 100. Het gehele deel van het resultaat is S, de halve toon binnen het octaaf (0=C, 1=C#, 2=D, 3=D#, 4=E,...11=B)
- Verminder Y' met 100 x S. U krijgt nu de waarde M, de microtonale waarde van de aanpassing in termen van 1/1200 van een octaaf.

Stel dat wij een frequentie Z van 310 Hz nodig hebben:
Y = 1200 x log(310/16.3515978312876)/log(2)
Y = 5093.72

Octaaf (N) = gehele deel van Y/1200 = 5093.72/1200 = 4
Trek nu 4 x 1200 af van 5093.72. Hieruit volgt dat Y' = 293.72
Halve toon S = gehele deel van 293.72 / 100 = 2. De noot die ingevoegd moet worden is een D (1=C#, 2=D, 3=D#).
Nu wordt 100 x 2 van 293.72 afgetrokken. Het resultaat is 93.72 en afgerond naar M is dat 94 keer 1/1200 van een octaaf.
Nu moet een D ingevoegd worden, en wel van de 4de octaaf met een microtonale aanpassing van 94 keer 1/1200sten van een octaaf.
Dezelfde frequentie kan ook verkregen worden door gebruik te maken van een D# in het 4de octaaf, met een microtonale aanpassing van (94-100) =  -6 keer 1/1200sten van een octaaf.



(c) Myriad - Alle rechten voorbehouden