Vorige pagina    Harmony Assistant    Volgende pagina 
 

Inleiding
Producten
Wat is er nieuw ?
Handleiding
Notatie
Geluidsweergave
Apparaten/scripting
Virtual Singer
FAQ
Software licentie
Technische ondersteuning
Appendices
Kooplet
Straatorgel kaarten
Een audio cd maken
User Space
Publiceren op het web
Batch verwerking
USB-stick
Autoharp tab
Generating a PDF file
Afdrukbare handleiding


Gewijzigde hoofdstukken:
In het Engels:

 

Appendix 

Afdrukken van straatorgel kaarten

 
Gebruikershandleiding
 
door Alfred Meyer
 

 

Inleiding


Deze kleine handleiding vormt een aanvulling op de algemene handleiding, die u via de documenten index kan openen in HTML-formaat op onze website. U kunt hem ook direct lezen door te klikken op de ?>Documentatie menuoptie in het programma. Deze handleiding is ontworpen voor een ieder die Harmony wil gebruiken om ponskaarten of rollen voor draaiorgels, pianola's enzovoorts te maken. Hij geeft een gedetailleerd voorbeeld van het creëren van draaiorgel kaarten.
Als u slechts een evaluatieversie van Harmony hebt, dan kunt u nog steeds één pagina afdrukken om de resultaten te beoordelen.

Harmony en orgelkaarten

Tot nu toe was de voorbereiding van een straatorgel ponskaart een lang en moeizaam proces. Met Harmony Assistant is het erg eenvoudig geworden. Dit geldt voor vrijwel alle soorten orgelkaarten of pianorollen. U kunt uw favoriete muziekstukken zelf maken met de muis, het toetsenbord, of door het invoeren van noten met uw synthesizer. Diegenen die hier wat minder aanleg voor hebben, kunnen ook gebruik maken van de meegeleverde MIDI demo's, of zij kunnen MIDI bestanden vanuit commerciële cd's importeren. Uiteraard moet deze MIDI informatie nog toegesneden worden om goed met uw instrumenten overeen te komen. U bent er dan ook zeker van dat er zo min mogelijk noten verloren zijn gegaan. Harmony bevat alle hulpmiddelen die voor dit proces nodig zijn.

Starten van het programma

Het installeren van Harmony op uw computer zorgt voor snelkoppelingen naar het programma en de bijbehorende documentatie. In Windows kiest u voor Programma's>Harmony Assistant vanuit het Start menu. Op de Macintosh dubbelklikt u eenvoudigweg op het Harmony icoon.
Zodra het programma opent, zult u een leeg document zien. U gaat één van de demonstratiebestanden laden die met Harmony meegeleverd worden.
Een belangrijk advies: let goed op het kleine gele hulpvenster - hij geeft u alle soorten van informatie over al hetgeen uw muis op dat moment aanwijst.
Kies Archief>Openen. In de map Harmony\Demos\Myriad kiest u nu het bestand NENES.MUS. De partituur verschijnt vervolgens op het scherm. Beluister het stuk, door het indrukken van de spatiebalk van uw toetsenbord. Terwijl u luistert, ga ik door met het uitleggen van de instructies voor gebruik. U bent er nog wel bij, nietwaar?

Instellen van uw orgel

Het is nu nodig om dit stuk muziek aan te passen aan uw eigen orgel. Hiertoe opent u het Partituur menu en kiest u Toepassen>Pas straatorgel filter toe.
De Straatorgel instellingen dialoog wordt nu geopend. Hierin kunt u de verschillende instellingen voor een orgel invoeren. Als het gekozen orgel niet hetzelfde is als het uwe, kies dan Laden orgel. Een aantal voorgedefinieerde orgels wordt nu getoond. Staat uw orgel erbij? Als dat zo is, dan kunt u hem aanklikken en uw keuze daarna bevestigen. Als hij er niet bij staat, dan kiest u Annuleren en gaat u terug naar de instellingen dialoog.
De pijpen die aangegeven worden in de Pijp definitie tabel, moeten overeenkomen met het aantal toetsen dat op uw orgel beschikbaar is. Mogelijk moet u dit aantal bijstellen. Klik eerst op de eerste regel van de tabel. Er verschijnt een kleur: dit geeft aan dat deze regel geselecteerd is. Verwijder nu de inhoud van de kleine tekstvelden rechts (u kunt del intoetsen op uw toetsenbord). Vul hier de juiste informatie over uw instrument in (bijvoorbeeld Noot: D en Octaaf: 4). Bevestig met de Toepassen knop of gebruik de return knop. Ga nu door naar de tweede pijp en herhaal deze werkwijze. Ga hiermee door totdat u klaar bent. Het kan zijn dat u minder noten nodig heeft dan het aantal beschikbare regels in deze tabel. Selecteer de overbodige regels en wis hen daarna met de Wissen knop. Het kan ook zijn dat u meer noten heeft dan er regels aanwezig zijn. Voeg de extra noten dan toe en bevestig met de Invoegen knop. U kunt uw orgel opslaan door op de Opslaan orgel knop te klikken.
Vanaf nu kent Harmony de noten die gebruikt moeten worden voor een ponskaart van uw eigen orgel. De noten die niet nodig zijn, worden onderdrukt. Klik nu op OK om terug te gaan naar de notenbalken.

Analyseren van de muziek

Harmony analyseert de noten die binnen de melodie aanwezig zijn en identificeert alle noten die niet door het gekozen orgel afgespeeld kunnen worden. Een bericht op een venster zal u hierop attent maken. Een voorbeeld: 135 noten zullen onderdrukt worden, omdat zij niet met een toets op uw orgel overeen komen. Er wordt gesuggereerd om een verschuiving (transpositie) van -10 halve tonen uit te voeren, omdat hiermee het verloren aantal noten tot 78 beperkt zal blijven. Omdat u altijd het kleinst aantal verloren noten wilt hebben, moet u niet akkoord gaan met het verlies van 135 noten. Klik dus op Annuleren. Om minder noten te verliezen, gaat u de hele partituur transponeren en dus met 10 halve tonen verlagen.
Open het Wijzig menu en kies Selecteer alles. Uw twee notenbalken worden nu groen. Ga opnieuw naar Wijzig en kies nu Toonhoogte verandering. Het programma suggereerde een verplaatsing van -10 halve tonen, dus u kiest nu tien keer Een halve toon omlaag. Bij iedere verlaging ziet u de noten omlaag verschuiven. U kunt ook, en dat gaat sneller, 10 keer achter elkaar het Omlaag transponeren knopje in het Actie hulpmiddelen palet indrukken.

Ga nu terug naar de Pas straatorgel filter dialoog (via het Partituur menu). U zult nu gevraagd worden of u er zeker van bent dat dit het orgel is, waarvoor u het filter wilt gaan toepassen. Kleur de foutieve noten aan. Dat maakt het makkelijk om hen op de partituur te zien en om hen zodanig te verplaatsen dat zij binnen het bereik van het orgel vallen. Pas het orgel filter opnieuw toe, zodra u klaar bent.

Luisteren naar het resultaat

Het is belangrijk om naar de muziek te luisteren. Hierdoor bent u er zeker van dat de onderdrukking of de verplaatsing van noten geen ongewenste effecten hebben op de muziek.
Om het geluid van uw orgel te benaderen, is het belangrijk om het instrument te veranderen dat door het programma wordt gebruikt. Klik hiertoe op het instrument icoon - het kleine gele en zwarte icoon links van de notenbalk (het is een klein figuur van piano toetsen) - aan de linkerkant van de notenbalk. Kies hier Pijp en daarna Ocarina. Afhankelijk van uw MIDI apparaten kunt u hier andere toepasbare instrumenten tegenkomen, zoals straatorgels of barrelorgels. Klik nu op OK.
U heeft nu het geluid van de notenbalk gewijzigd. Doe hetzelfde voor de overige notenbalken.

In sommige muziekstukken vindt u drum sets en andere percussie instrumenten, meestal onder de normale notenbalken. Omdat deze niet worden gebruikt, kunt u hen het beste oppakken zodra u hen ziet of tegenkomt.
Hiertoe moet u naar de Document afdruk opties gaan. Als u nog in de Straatorgel instellingen dialoog bent, dan kunt u (als u klaar bent met de instellingen) op OK klikken en daarna op de Opties knop te klikken die onder aan het afdrukvoorbeeld verschijnt. U kunt ook via het Harmony hoofdvenster klikken op Archief>Afdrukken>Partituur om daarna op de Opties knop te klikken. U komt in ieder geval uit in de Document afdruk opties dialoog. Klik op het printer icoon aan de linkerkant van de percussie notenbalk. Het printer icoon verdwijnt en dit betekent dat hij niet langer wordt meegenomen in de berekening van de ponskaarten.
Op dezelfde wijze kunt u uw partituur aanpassen, voordat het programma u vertelt welke noten onderdrukt zullen gaan worden. Als u al ervaring heeft met de notatie van noten voor orgels met 27 toetsen, dan weet u dat de hoogste noot de D is in octaaf met het nummer 5. Dit betekent dat u alle noten van alle notenbalken voldoende moet transponeren om er zeker van te zijn dat de hoogste noot de D 5 is. Als u niet alle notenbalken en octaven goed kent, kies dan het hulpmiddel met de lasso als icoon. Als u de muis nu op een noot plaatst, dan worden de naam en het octaaf van de noot in de hulpregel weergegeven. Het is duidelijk dat alle notenbalken met hetzelfde aantal halve tonen getransponeerd moeten worden. Een notenbalk kan over een hele octaaf (12 halve tonen) worden verplaatst, waarbij de andere gerespecteerd blijven. Dit kan gedaan worden als het nodig is om de kaart beter in te vullen. Vergeet niet dat twee identieke noten op elkaar zullen liggen bij het afdrukken en dat zij dus éénmaal door uw orgel afgespeeld zullen worden.

Verbeteren van het resultaat van uw orgel (optioneel)

Ga nu terug naar het NENES voorbeeld. De melodie klinkt goed op uw computer, maar hij is een beetje "dun" op uw mechanische instrument. U gaat hem nu een beetje verrijken, ofwel uitbreiden. Hiertoe gaat u terug naar het Notenbalk menu en kiest u Voeg notenbalk toe. U maakt nu een nieuwe, lege notenbalk aan. Klik op de sleutel van de bestaande notenbalk. Hij wordt nu groen. Ga nu naar Wijzig>Kopiëren. Klik naast de lege notenbalk. Ga opnieuw naar Wijzig en kies nu  Plakken. U merkt nu dat u nu tweemaal zoveel noten heeft als daarvoor en een veel vollere ponskaart. Vergeet niet om het Pas straatorgel filter toe te passen, omdat alle noten niet noodzakelijkerwijs door uw instrument afgespeeld kunnen worden.

Afdrukken van kaarten

Allereerst moet u uw printer instellen. Kies hiertoe eerst Archief>Printer instellingen om de papiersoort en -grootte, de oriëntatie, de printkwaliteit enzovoorts in te kunnen stellen.
Kies nu Archief>Afdrukken>Straatorgel ponskaarten. U bent nu terug in de Straatorgel instellingen. Nu is het moment om de print parameters in te voeren. De noten zijn al goed, omdat zij al binnen het bereik van uw orgel vallen. Ga nu naar de Ponskaart grootte (Ponskaart grootte: L). Vul hier 285 mm in voor een A4 in of 267 mm voor een US Letter. De breedte (Ponskaart grootte: H) moet gelijk zijn aan de breedte van uw kaarten (bijvoorbeeld 154 mm). De Ponskaart snelheid is altijd 60 mm/s. Het heeft geen zin om dit aan te passen, tenzij u echt wilt dat uw kaart sneller of langzamer door de machine moet gaan. De plaats van de middenlijn van de eerste perforatie (Eerste ponsgat) en de afstand tussen twee perforaties (Tussen ponsgaten) zijn de eigenschappen van de toetsen van uw orgel, gemeten vanaf de middenlijn tot aan de middenlijn, vanaf het referentie einde (het ondersteunde einde van de kaart). De grootte van de perforaties hangt af van de grootte van de pons. Zet het percentage op 100%. Een lager percentage zorgt ervoor dat uw perforaties te klein worden. De minimale afstand tussen twee perforaties over de lengte van de kaart (Minimale afstand tussen twee ponsgaten) mag niet kleiner zijn dan 2 mm, of anders kan de kaart afscheuren. Nu hoeft u alleen nog maar de Teken ponskaart omlijsting, Teken maten en de Horizontale spiegel te controleren. Als u rollen afdrukt voor pneumatische orgels of piano's, controleer dan ook de Circulaire ponsgaten. Als alle parameters goed zijn ingesteld, klik dan op OK.
U krijgt dan een afdrukvoorbeeld van de kaart te zien. Als u niet tevreden bent, klik dan op Sluit en u gaat terug naar de Straatorgel instellingen.
Als het afdrukvoorbeeld goed is, klik dan op Alles afdrukken.
De afgedrukte vellen worden getrimd en met de uiteinden aan elkaar geplakt. U hoeft nu alleen nog maar de vellen op uw kaart te bevestigen om daarna de gaten te maken.
Veel plezier!

Doorgaand afdrukken

Er zijn printers die gebruik maken van kettingpapier (doorgaand afdrukken). Hierbij moet u:

  • de staande oriëntatie kiezen en, indien nodig, de juiste papierbreedte instellen;
  • de Horizontale spiegel in de orgel instellingen ongedaan maken;
  • de Verticale spiegel in de orgel instellingen aanvinken;
  • de lengte van de kaart (Ponskaart grootte: L) op 0 instellen;
  • in de afdruk Opties alle marges op nul instellen en alle kop- en voetteksten uitzetten. Als er namelijk enige tekst aanwezig is buiten het gebied van de kaart, dan bestaat het risico dat de printer een hele pagina zal overslaan, of een blanke pagina zal afdrukken.

Conclusie

Voordat u uw computer uitzet, wees er dan zeker van dat u de parameters van uw orgel goed heeft opgeslagen met Orgel opslaan. Dit voegt uw instellingen toe aan de lijst met orgels, die al met Harmony worden meegeleverd.
Op dezelfde manier geldt dat het nuttig is als u overweegt om alle muziekbestanden die u hebt gewijzigd onder een andere naam op te slaan. Het kan nuttig zijn als u hen op een dag nodig heeft om één of twee kaarten af te moeten drukken.
Wij raden u aan om een back-up op een USB stick te maken van uw bestanden. U weet maar nooit...

U kunt alle vragen via de e-mail stellen aan organ@myriad-online.com. De auteurs van het programma beantwoorden de vragen persoonlijk aan u.

A.MEYER , WITTISHEIM 67, maart1999
 
(Versie van 15 maart 1999, gereviseerd in juli 2001)


(c) Myriad - Alle rechten voorbehouden